Η εκρηκτική ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης δημιουργεί μία από τις μεγαλύτερες νέες προκλήσεις για τα ενεργειακά συστήματα και την παγκόσμια προσπάθεια περιορισμού των εκπομπών άνθρακα, σύμφωνα με νέα ανάλυση της Allianz Research.
Η έκθεση με τίτλο «Code, carbon, kilowatts: AI’s hidden toll and the race to green the grid» εξετάζει το πραγματικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα των κέντρων δεδομένων και καταλήγει ότι αυτό μπορεί να είναι σημαντικά μεγαλύτερο από όσο αποτυπώνουν οι συνήθεις εκτιμήσεις.
Σύμφωνα με την Allianz Research, το πραγματικό αποτύπωμα άνθρακα των data centers είναι κατά 57% υψηλότερο από τις εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), όταν συνυπολογιστούν ευρύτερες παράμετροι πέρα από την ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνεται κατά τη λειτουργία τους.
Η AI μετατρέπεται σε έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους καταναλωτές ενέργειας
Οι επενδύσεις σε data centers ανήλθαν περίπου στα 580 δισ. δολάρια το 2025, ενώ η εγκατεστημένη δυναμικότητά τους αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2030. Ήδη, οι εφαρμογές και τα workloads που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη αντιστοιχούν περίπου στο 15%-20% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας των data centers, ποσοστό που θα μπορούσε να προσεγγίσει το 40% μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Η γεωγραφική θέση ενός data center αποκτά, μάλιστα, καθοριστική σημασία. Η ίδια ακριβώς υπολογιστική εργασία μπορεί, σύμφωνα με την έρευνα, να προκαλεί έως και 24 φορές περισσότερες εκπομπές CO₂, ανάλογα με το ενεργειακό μείγμα της χώρας στην οποία πραγματοποιείται. Περιοχές που στηρίζονται περισσότερο στα ορυκτά καύσιμα εμφανίζουν πολύ υψηλότερο ανθρακικό αποτύπωμα σε σχέση με χώρες όπου κυριαρχούν οι ανανεώσιμες ή άλλες μορφές ηλεκτροπαραγωγής χαμηλών εκπομπών.
Έως 643 εκατ. τόνοι CO₂ το 2030
Το κρίσιμο στοιχείο της μελέτης αφορά την πορεία των εκπομπών εφόσον η ανάπτυξη των data centers δεν συνοδευθεί από αντίστοιχη απανθρακοποίηση των ηλεκτρικών δικτύων.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι παγκόσμιες εκπομπές των data centers υπολογίζεται ότι θα μπορούσαν να υπερδιπλασιαστούν και να φθάσουν τους 643 εκατ. τόνους CO₂ έως το 2030.
Οι οικονομικές συνέπειες της επιβάρυνσης αυτής είναι επίσης σημαντικές. Η Allianz Research εκτιμά ότι το ετήσιο κλιματικό κόστος θα μπορούσε να αυξηθεί στα 154 δισ. δολάρια, έναντι περίπου 68 δισ. δολαρίων σήμερα.
Μόνο οι υπολογιστικές εφαρμογές που συνδέονται με την AI εκτιμάται ότι προκαλούν ήδη κλιματικές επιπτώσεις αξίας περίπου 13 δισ. δολαρίων ετησίως, ποσό που θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 50 δισ. δολάρια μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Η εικόνα μεταβάλλεται αισθητά σε ένα πιο φιλόδοξο σενάριο ενεργειακής μετάβασης. Με ταχύτερη απανθρακοποίηση των δικτύων, οι εκπομπές θα μπορούσαν να περιοριστούν περίπου στους 329 εκατ. τόνους CO₂ το 2030, παρά τη συνεχιζόμενη αύξηση των αναγκών σε υπολογιστική ισχύ. Στην περίπτωση αυτή, το εκτιμώμενο κλιματικό κόστος περιορίζεται στα 79 δισ. δολάρια.
Η ενεργειακή προέλευση είναι σημαντικότερη από την αποδοτικότητα
Ένα από τα βασικότερα συμπεράσματα της Allianz Research είναι ότι η συζήτηση για την περιβαλλοντικά βιώσιμη Τεχνητή Νοημοσύνη δεν μπορεί να περιοριστεί στην κατασκευή αποδοτικότερων servers ή στη μείωση της κατανάλωσης των ίδιων των data centers.
Η πραγματική δυνατότητα δημιουργίας μιας «πράσινης AI» θα κριθεί κυρίως από τον μετασχηματισμό των ενεργειακών συστημάτων που τροφοδοτούν αυτή τη νέα ψηφιακή υποδομή.
Παράλληλα, όσο μειώνονται οι εκπομπές που σχετίζονται με την ηλεκτροδότηση των εγκαταστάσεων, τόσο μεγαλύτερη βαρύτητα θα αποκτούν οι εκπομπές που είναι ενσωματωμένες στην ίδια την κατασκευή της ψηφιακής υποδομής – από τους servers και τους ημιαγωγούς έως τα κτίρια και τον υπόλοιπο εξοπλισμό. Η Allianz Research εκτιμά ότι έως το 2030 αυτές θα μπορούσαν να προσεγγίσουν το 50% του συνολικού αποτυπώματος.
Στην εξίσωση προστίθεται και το νερό, καθώς η ανάπτυξη νέων data centers αυξάνει τις ανάγκες ψύξης και δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις ιδιαίτερα σε περιοχές που αντιμετωπίζουν ήδη προβλήματα επάρκειας υδάτινων πόρων.
Η ταχύτατη εξάπλωση της AI, επομένως, αναδεικνύει μια νέα σύνδεση μεταξύ τεχνολογικού κινδύνου, ενεργειακής ασφάλειας, κλιματικής μετάβασης και ανθεκτικότητας κρίσιμων υποδομών. Για τον ασφαλιστικό κλάδο, τα data centers εξελίσσονται ταυτόχρονα σε ένα ιδιαίτερα σημαντικό πεδίο νέων ασφαλιστικών αναγκών, καθώς η συγκέντρωση υπολογιστικής ισχύος και επενδυτικών κεφαλαίων δημιουργεί αυξανόμενες εκθέσεις σε φυσικές καταστροφές, διακοπή λειτουργίας, ενεργειακές αστοχίες και κατασκευαστικούς κινδύνους.
Σε ξεχωριστή πρόσφατη ανάλυσή της, η Allianz Commercial εκτιμά άλλωστε ότι η παγκόσμια ασφαλιστική αγορά των data centers θα μπορούσε να υπερδιπλασιαστεί και να φθάσει τα 24 δισ. δολάρια έως το 2030, καθώς η συγκεκριμένη κατηγορία υποδομών μετατρέπεται σταδιακά από μία μορφή εμπορικού real estate σε κρίσιμη υποδομή της παγκόσμιας οικονομίας.
Αναδημοσιεύεται με την άδεια του insuranceforum.gr