Αυστηρότερο πλαίσιο αξιολόγησης των private equity funds που επιδιώκουν να αποκτήσουν ασφαλιστικές εταιρείες στην Ευρώπη προετοιμάζει η EIOPA, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η λογική μιας επένδυσης με ορίζοντα λίγων ετών δεν μπορεί εύκολα να συμβαδίσει με ασφαλιστικές υποχρεώσεις που εκτείνονται σε βάθος δεκαετιών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ελληνική αγορά έχει ένα στοιχείο που αναδεικνύει το Reuters: περίπου το 20% της ασφαλιστικής αγοράς στην Ελλάδα συνδέεται με private equity, ποσοστό αισθητά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αντίστοιχα υψηλές συγκεντρώσεις καταγράφονται στην Πορτογαλία και το Λουξεμβούργο, περίπου στο 16%, και στην Ολλανδία στο 13%.
Η πρόεδρος της European Insurance and Occupational Pensions Authority (EIOPA), Petra Hielkema, ξεκαθαρίζει ότι η είσοδος private equity στην ασφάλιση δεν αντιμετωπίζεται εξαρχής αρνητικά από τις εποπτικές αρχές. Μπορεί να φέρει νέα κεφάλαια, τεχνογνωσία, αποτελεσματικότερη λειτουργία και μεγαλύτερο ανταγωνισμό.
Εκείνο που βρίσκεται πλέον στο μικροσκόπιο είναι τι συμβαίνει μετά την εξαγορά.
«Μακροπρόθεσμα δεν σημαίνει πέντε χρόνια»
Σε δηλώσεις της στο Reuters, η Petra Hielkema έθεσε με ιδιαίτερα σαφή τρόπο το ζήτημα του χρονικού ορίζοντα μιας επένδυσης private equity σε ασφαλιστική εταιρεία.
Όπως επισήμανε, εφόσον ένας επενδυτής δηλώνει ότι έχει μακροπρόθεσμο προσανατολισμό, αυτός θα πρέπει να αποδεικνύεται στην πράξη, καθώς στην ασφάλιση «μακροπρόθεσμα δεν σημαίνει πέντε χρόνια».
Η παρατήρηση αγγίζει μια βασική διαφορά μεταξύ του παραδοσιακού μοντέλου private equity και της ασφαλιστικής δραστηριότητας.
Τα private equity funds συνήθως αποκτούν μια εταιρεία, επιχειρούν να αυξήσουν την αξία της και στη συνέχεια προχωρούν σε έξοδο από την επένδυση μέσα σε έναν συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα. Μια ασφαλιστική εταιρεία, αντίθετα, μπορεί να έχει αναλάβει υποχρεώσεις απέναντι στους ασφαλισμένους της που θα παραμείνουν ενεργές για δεκαετίες.
Για την EIOPA, επομένως, οι εποπτικές αρχές θα πρέπει να εξετάζουν με μεγαλύτερη προσοχή το σχέδιο του επενδυτή μετά την εξαγορά, τη διάρκεια της συμμετοχής του και τον τρόπο με τον οποίο θα διασφαλίζεται η οικονομική ισχύς της ασφαλιστικής σε βάθος χρόνου.
Τι φοβάται η EIOPA
Η EIOPA έχει ήδη εντοπίσει σειρά εποπτικών προκλήσεων που μπορεί να προκύψουν όταν ασφαλιστικές εταιρείες περνούν στον έλεγχο private equity.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται ο ενδεχόμενος ασύμβατος χρονικός ορίζοντας του επενδυτή με τις μακροχρόνιες ασφαλιστικές υποχρεώσεις, οι αλλαγές στην επενδυτική πολιτική, η μεγαλύτερη έκθεση σε μη εισηγμένα ή λιγότερο ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία, καθώς και οι πολύπλοκες συναλλαγές μεταξύ συνδεδεμένων εταιρειών.
Στο εποπτικό ενδιαφέρον περιλαμβάνονται επίσης:
- η χρήση κεφαλαίων των ασφαλισμένων για επενδύσεις σε εταιρείες που συνδέονται με τον ίδιο όμιλο,
- η αυξημένη έκθεση σε private credit,
- η πολυπλοκότητα της εταιρικής δομής και ο εντοπισμός του πραγματικού ελέγχου,
- οι ενδοομιλικές συναλλαγές,
- αλλά και σύνθετες συμφωνίες αντασφάλισης, ακόμη και με εταιρείες εγκατεστημένες σε offshore δικαιοδοσίες.
Η EIOPA τονίζει ότι ο επόπτης θα πρέπει να μπορεί να διαπιστώνει εάν η επιχειρηματική στρατηγική μετά την εξαγορά παραμένει συνετή και εάν προστατεύει την κεφαλαιακή θέση της ασφαλιστικής και, τελικά, τους ασφαλισμένους.
37 ασφαλιστικές πέρασαν σε private equity μέσα σε μία δεκαετία
Η παρουσία των private equity στην ευρωπαϊκή ασφάλιση παραμένει συνολικά περιορισμένη, ωστόσο αυξάνεται.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, 37 ασφαλιστικές εταιρείες στην ΕΕ πέρασαν υπό τον έλεγχο private equity μεταξύ 2014 και 2024, ενώ σε 11 περιπτώσεις πραγματοποιήθηκε στη συνέχεια έξοδος του επενδυτή.
Σήμερα απομένουν 26 ασφαλιστικές επιχειρήσεις ή όμιλοι που συνδέονται με private equity, με περίπου 260 δισ. ευρώ περιουσιακών στοιχείων υπό διαχείριση, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 2,4% της ευρωπαϊκής αγοράς.
Το ευρωπαϊκό ποσοστό είναι αρκετά χαμηλότερο από εκείνο των ΗΠΑ. Εκεί, ο αριθμός των ασφαλιστικών υπό private equity ownership αυξήθηκε από 90 το 2018 σε 137 το 2024, με 704 δισ. δολάρια σε μετρητά και επενδυμένα περιουσιακά στοιχεία, περίπου το 7,8% του συνόλου του κλάδου.
Η Ελλάδα ξεχωρίζει στον ευρωπαϊκό χάρτη
Η εικόνα αλλάζει σημαντικά όταν τα στοιχεία εξετάζονται ανά χώρα.
Το περίπου 20% που καταγράφεται στην Ελλάδα την τοποθετεί μεταξύ των ευρωπαϊκών αγορών με τη μεγαλύτερη παρουσία επενδυτικών κεφαλαίων στην ασφαλιστική ιδιοκτησία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει το Reuters.
Η EIOPA προειδοποιεί ότι η συγκέντρωση μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να φτάσει σε επίπεδο που θα προβληματίσει τον εθνικό επόπτη, ειδικά όταν μια ασφαλιστική καταστεί υπερβολικά εξαρτημένη από έναν συγκεκριμένο επενδυτή ή από συναλλαγές με συνδεδεμένες εταιρείες.
Η ευρωπαϊκή εποπτική αρχή δεν επιδιώκει να αποκλείσει τα private equity από την ασφαλιστική αγορά. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι μπορούν να προσφέρουν κεφάλαια, επιχειρηματική τεχνογνωσία και νέες στρατηγικές.
Το μήνυμα όμως είναι πλέον σαφές: η ιδιοκτησία μιας ασφαλιστικής δεν αντιμετωπίζεται όπως μια τυπική επένδυση χαρτοφυλακίου.
Η EIOPA ετοιμάζει σχετική εποπτική δήλωση, η οποία θα καθοδηγεί τις εθνικές εποπτικές αρχές στην αξιολόγηση εξαγορών ασφαλιστικών από private equity, εξετάζοντας τόσο την αρχική συναλλαγή όσο και τη μετέπειτα λειτουργία και εποπτεία της εταιρείας. Η δημόσια διαβούλευση που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2026 ολοκληρώθηκε στις 30 Απριλίου.
Χαρακτηριστική είναι και η αναφορά της Petra Hielkema στην περίπτωση της ιταλικής Eurovita, η οποία βρισκόταν υπό τον έλεγχο του private equity ομίλου Cinven και χρειάστηκε διάσωση το 2023. Για την EIOPA, τέτοιες περιπτώσεις αποτελούν υπενθύμιση ότι επιχειρηματικά μοντέλα που εφαρμόστηκαν στις ΗΠΑ ή στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν μπορούν κατ’ ανάγκη να μεταφερθούν αυτούσια στην ηπειρωτική Ευρώπη, όπου τα ασφαλιστικά προϊόντα, η συμπεριφορά των καταναλωτών και το κανονιστικό πλαίσιο διαφέρουν σημαντικά.
Πηγές: Reuters, 22 Ιουλίου 2026 – European Insurance and Occupational Pensions Authority (EIOPA).
Αναδημοσιεύεται με την άδεια του insuranceforum.gr
