Η χαμηλή ασφαλιστική διείσδυση στην Ελλάδα δεν αποτελεί μία καινούργια διαπίστωση. Είναι ένα διαρθρωτικό χαρακτηριστικό της ελληνικής αγοράς που απασχολεί εδώ και χρόνια τις εποπτικές αρχές, τον ασφαλιστικό κλάδο και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Αυτό που αλλάζει, ωστόσο, είναι η βαρύτητα του προβλήματος. Σε ένα περιβάλλον στο οποίο οι φυσικές καταστροφές γίνονται συχνότερες και το οικονομικό τους κόστος αυξάνεται, η συζήτηση για την ιδιωτική ασφάλιση δεν αφορά πλέον μόνο την ανάπτυξη της ασφαλιστικής αγοράς. Συνδέεται όλο και περισσότερο με την ανθεκτικότητα των νοικοκυριών, των επιχειρήσεων και τελικά της ίδιας της οικονομίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ήδη εντοπίσει το πρόβλημα μέσα από ειδικό πρόγραμμα τεχνικής υποστήριξης προς την Τράπεζα της Ελλάδος, σε συνεργασία με την EIOPA. Στο σχετικό έργο, με έτος αναφοράς το 2021, η Κομισιόν σημείωνε ότι τα συνολικά ετήσια εγγεγραμμένα ασφάλιστρα στην Ελλάδα αντιστοιχούσαν περίπου στο 2,5% του ΑΕΠ, έναντι περίπου 7,5% σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, συνέδεε αυτή τη διαφορά με περιορισμένη ασφαλιστική κάλυψη πολιτών και επιχειρήσεων απέναντι σε σειρά κινδύνων, όπως ο σεισμός και οι δασικές πυρκαγιές.
Το συγκεκριμένο στοιχείο δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως νέα μέτρηση του 2026. Έχει όμως ιδιαίτερη σημασία επειδή δείχνει ότι η χαμηλή ασφαλιστική διείσδυση είχε ήδη αναγνωριστεί θεσμικά ως ζήτημα που απαιτούσε διερεύνηση των αιτιών του και εξέταση τρόπων περιορισμού του insurance protection gap.
Τα νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι το πρόβλημα παραμένει
Πέντε χρόνια αργότερα, το θέμα εξακολουθεί να βρίσκεται ψηλά στην ευρωπαϊκή ασφαλιστική ατζέντα.
Τον Ιούνιο του 2026, μιλώντας μάλιστα στην Αθήνα, η πρόεδρος της EIOPA Petra Hielkema αναφέρθηκε ειδικά στην Ελλάδα και στο κενό προστασίας από φυσικές καταστροφές. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, λιγότερο από περίπου 5% των οικονομικών απωλειών από φυσικές καταστροφές στην Ελλάδα από το 1980 και μετά είχε ασφαλιστική κάλυψη, ενώ η χώρα εμφανίζει ιδιαίτερα υψηλό protection gap στους σεισμούς και στις δασικές πυρκαγιές.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η τελευταία αποτύπωση του σχετικού dashboard της EIOPA. Στην επικαιροποίηση του 2025, Ελλάδα και Ιταλία εμφανίζονται με το υψηλότερο συνολικό τρέχον insurance protection gap για φυσικές καταστροφές μεταξύ των χωρών που εξετάζονται. Στην περίπτωση της Ελλάδας, η EIOPA συνδέει την εικόνα αυτή με τον συνδυασμό υψηλής έκθεσης σε φυσικούς κινδύνους και πολύ χαμηλής ασφαλιστικής διείσδυσης, ιδιαίτερα έναντι του σεισμού.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη χώρα μας. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σύμφωνα με την EIOPA, ιστορικά έχει ασφαλιστεί περίπου το 25% των ζημιών από ακραία φυσικά φαινόμενα, γεγονός που καταδεικνύει ότι το protection gap αποτελεί ευρωπαϊκό και όχι αποκλειστικά ελληνικό πρόβλημα.
Η Τράπεζα της Ελλάδος μιλά για «διαχρονική πρόκληση»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η τοποθέτηση της ίδιας της Τράπεζας της Ελλάδος.
Σε ομιλία του το 2026, ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας χαρακτήρισε το insurance protection gap βασική και διαχρονική πρόκληση για την ελληνική ασφαλιστική αγορά, επισημαίνοντας ότι η επίδρασή του ξεπερνά τα ανασφάλιστα άτομα και επηρεάζει τη συνολική ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ειδικά ότι, ενώ η χώρα είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε σεισμούς, πλημμύρες και δασικές πυρκαγιές, η ασφαλιστική κάλυψη παραμένει δυσανάλογα χαμηλή. Παράλληλα, περιορισμένη ασφαλιστική διείσδυση εντοπίζεται και σε άλλους σημαντικούς τομείς, όπως η συνταξιοδοτική ασφάλιση, η υγεία και η αστική ευθύνη.
Αυτό είναι ίσως και το σημείο που αξίζει περισσότερο να κρατήσουμε: όταν μιλάμε για το ασφαλιστικό κενό στην Ελλάδα, δεν μιλάμε μόνο για την ασφάλιση κατοικιών απέναντι στον σεισμό ή την πυρκαγιά. Μιλάμε για ένα ευρύτερο ζήτημα συμμετοχής της ιδιωτικής ασφάλισης στη διαχείριση των οικονομικών κινδύνων που αντιμετωπίζουν πολίτες και επιχειρήσεις.
Γιατί παραμένει χαμηλή η κάλυψη;
Η EIOPA έχει επιχειρήσει να εντοπίσει και τους λόγους για τους οποίους οι πολίτες δεν ασφαλίζονται περισσότερο έναντι φυσικών καταστροφών.
Στις σχετικές ευρωπαϊκές έρευνες εμφανίζονται μεταξύ άλλων το κόστος ή η αντίληψη ότι η κάλυψη είναι ακριβή, η ανεπαρκής κατανόηση των κινδύνων, η πολυπλοκότητα ορισμένων ασφαλιστικών όρων αλλά και η προσδοκία ότι, έπειτα από μια μεγάλη φυσική καταστροφή, το κράτος θα καλύψει ένα μέρος των απωλειών.
Είναι ενδιαφέρον ότι στο Eurobarometer της EIOPA για το 2025 μόλις 17% των ερωτηθέντων στην Ευρώπη δήλωσαν ότι διαθέτουν κάλυψη για ζημιές περιουσίας από φυσικές καταστροφές.
Η αντιμετώπιση του ζητήματος επομένως δεν είναι μονοδιάστατη. Η ευρωπαϊκή συζήτηση περιλαμβάνει από την καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών και την απλούστευση των προϊόντων έως την ενίσχυση των μέτρων πρόληψης και, σε μεγαλύτερη κλίμακα, τη διερεύνηση μηχανισμών κατανομής του κινδύνου μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου τομέα. Το 2026, μάλιστα, EIOPA και ESM παρουσίασαν κοινή εργασία για τη δυνατότητα ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού επιμερισμού των κινδύνων από φυσικές καταστροφές.
Μια αγορά που μεγαλώνει, αλλά έχει ακόμη μεγάλη απόσταση να καλύψει
Η ελληνική ασφαλιστική αγορά δεν είναι στάσιμη. Τα τελευταία χρόνια καταγράφεται ανάπτυξη σε αρκετούς κλάδους, ενώ η αξία του ενεργητικού των ασφαλιστικών επιχειρήσεων έφθασε τα 22,9 δισ. ευρώ στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2026, αυξημένη κατά 4,5% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο.
Ωστόσο, η ανάπτυξη της αγοράς και το πραγματικό επίπεδο ασφαλιστικής προστασίας της κοινωνίας είναι δύο διαφορετικές έννοιες.
Και τα στοιχεία των ευρωπαϊκών και ελληνικών εποπτικών αρχών δείχνουν ότι το δεύτερο εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη χώρα.
Σε μια Ελλάδα με υψηλή σεισμικότητα, επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές και πλημμυρικά φαινόμενα, το ερώτημα πλέον δεν περιορίζεται στο πόσο μπορεί να αυξηθεί η ασφαλιστική παραγωγή.
Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι πόσο γρήγορα μπορεί να περιοριστεί η απόσταση ανάμεσα στους πραγματικούς κινδύνους που αντιμετωπίζει η ελληνική κοινωνία και στο ποσοστό αυτών των κινδύνων που είναι πράγματι ασφαλισμένο.
Και αυτή η απόσταση, όπως δείχνουν τα νεότερα δεδομένα της EIOPA, παραμένει μεγάλη.
Αναδημοσιεύεται με την άδεια του insuranceforum.gr
