Το πλαίσιο της επαγγελματικής ασφάλισης στην Ελλάδα επιχειρεί να αναμορφώσει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 13 Ιουλίου 2026.
Το σχέδιο νόμου εισάγει νέα συνταξιοδοτικά προϊόντα, διευκολύνει τη συμμετοχή περισσότερων επιχειρήσεων στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης και αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο φορολόγησης των παροχών. Παράλληλα, καθιερώνει κοινούς κανόνες για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και τα νέα προϊόντα που θα παρέχονται από ασφαλιστικές επιχειρήσεις.
Η δημόσια διαβούλευση θα παραμείνει ανοικτή έως τη Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026 και ώρα 09:00. Επειδή πρόκειται για σχέδιο νόμου, οι τελικές διατάξεις ενδέχεται να μεταβληθούν πριν από την κατάθεση και την ψήφισή του στη Βουλή.
Τα Ανοιχτά ΤΕΑ διευρύνουν την πρόσβαση στον δεύτερο πυλώνα
Μία από τις σημαντικότερες θεσμικές αλλαγές είναι η δημιουργία των Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Ένα ΤΕΑ θα μπορεί, κατόπιν ειδικής άδειας από την αρμόδια εποπτική αρχή, να δέχεται την προσχώρηση νέων χρηματοδοτουσών επιχειρήσεων χωρίς να χρειάζεται να ακολουθείται κάθε φορά η μέχρι σήμερα προβλεπόμενη διαδικασία έγκρισης.
Η δυνατότητα αυτή μπορεί να περιορίσει το διοικητικό κόστος και να διευκολύνει κυρίως μικρότερες και μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν διαθέτουν το μέγεθος ή τους πόρους για να δημιουργήσουν ένα αυτόνομο επαγγελματικό ταμείο.
Η απλοποίηση, ωστόσο, συνοδεύεται από αυξημένες απαιτήσεις διακυβέρνησης, κανονιστικής συμμόρφωσης και ενημέρωσης. Τα Ανοιχτά ΤΕΑ θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να διαθέτουν οργανωμένη λειτουργία compliance, διαδικασίες αξιολόγησης των επιχειρήσεων που προσχωρούν και έντυπα βασικών πληροφοριών για τα προγράμματα που προσφέρουν.
Τα ΟΑΠΕΣ φέρνουν τις ασφαλιστικές εταιρείες στο νέο σύστημα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ασφαλιστική αγορά παρουσιάζει η θέσπιση του Ομαδικού Ασφαλιστικού Προϊόντος Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης, του γνωστού πλέον ως ΟΑΠΕΣ.
Πρόκειται για ένα νέο, οργανωμένο πλαίσιο ομαδικών συνταξιοδοτικών προϊόντων που θα παρέχονται από ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Τα ΟΑΠΕΣ θα υπόκεινται σε κανόνες καταχώρισης, διακριτής διαχείρισης, διακυβέρνησης, ενημέρωσης και εποπτείας.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ειδικές προβλέψεις για το έντυπο βασικών πληροφοριών, το υλικό εμπορικής προώθησης, την πρόληψη συγκρούσεων συμφερόντων, την τήρηση αρχείων και τον προσδιορισμό των απαιτήσεων και αναγκών των πελατών.
Η δημιουργία των ΟΑΠΕΣ μπορεί να αποτελέσει σημαντική νέα αγορά τόσο για τις ασφαλιστικές εταιρείες όσο και για τα δίκτυα ασφαλιστικής διανομής. Η ανάπτυξή τους θα απαιτήσει, όμως, εξειδικευμένη συμβουλευτική, σαφή ενημέρωση των εργοδοτών και ουσιαστική αξιολόγηση της καταλληλότητας κάθε προγράμματος.
Νέοι κανόνες φορολόγησης των παροχών
Η σημαντικότερη φορολογική αλλαγή είναι ότι η φορολόγηση των παροχών αποσυνδέεται από τα συνολικά έτη ασφάλισης και συνδέεται κυρίως με την ηλικία του ασφαλισμένου κατά την έναρξη καταβολής της παροχής.
Για παροχές που καταβάλλονται σε ασφαλισμένους ηλικίας από 62 έως και 67 ετών προβλέπεται συντελεστής:
- 5% όταν η παροχή καταβάλλεται περιοδικά,
- 10% όταν καταβάλλεται εφάπαξ.
Για ασφαλισμένους ηλικίας άνω των 67 ετών οι συντελεστές μειώνονται σε:
- 2,5% για περιοδική παροχή,
- 5% για εφάπαξ καταβολή.
Αντίθετα, οι παροχές που καταβάλλονται πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους θα φορολογούνται στο σύνολό τους με βάση την κανονική κλίμακα φορολογίας εισοδήματος από μισθωτή εργασία και συντάξεις.
Παράλληλα, το ανώτατο όριο των εισφορών που μπορούν να καταβάλλουν συνολικά ο εργοδότης και ο εργαζόμενος αυξάνεται από το 20% στο 35% των ακαθάριστων αποδοχών. Για τους μη μισθωτούς, το σχετικό χρηματικό όριο αυξάνεται από τις 20.000 στις 35.000 ευρώ ετησίως.
Οι νέες φορολογικές ρυθμίσεις και το αυξημένο όριο εισφορών θα εφαρμοστούν για ποσά που σωρεύονται και εισφορές που καταβάλλονται από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Τα ποσά που έχουν σωρευτεί από την 1η Ιανουαρίου 2024 έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026 θα εξακολουθήσουν να φορολογούνται βάσει του προηγούμενου συστήματος, το οποίο λαμβάνει υπόψη τα έτη ασφάλισης. Τα υφιστάμενα Ομαδικά Ασφαλιστήρια Συνταξιοδοτικά Συμβόλαια θα αντιμετωπίζονται φορολογικά ως ΟΑΠΕΣ έως το τέλος του 2027.
Φορητότητα και κατοχύρωση δικαιωμάτων
Το νομοσχέδιο ενισχύει και τη δυνατότητα μεταφοράς των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.
Εργαζόμενος που αποχωρεί από ένα πρόγραμμα και εντάσσεται σε νέο ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ στο πλαίσιο νέας απασχόλησης θα μπορεί να ζητά τη μεταφορά των κατοχυρωμένων δικαιωμάτων του. Ο μεταφέρων φορέας θα πρέπει να ολοκληρώνει τον υπολογισμό και τη μεταφορά των σχετικών ποσών ή περιουσιακών στοιχείων εντός τριών μηνών.
Παράλληλα, η συνολική περίοδος αναμονής και κατοχύρωσης των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων δεν θα μπορεί να υπερβαίνει τα τρία χρόνια. Μετά την ολοκλήρωση της περιόδου αυτής, τα δικαιώματα του ασφαλισμένου κατοχυρώνονται ακόμη και αν αποχωρήσει από την επιχείρηση ή το πρόγραμμα.
Ως ελάχιστη ηλικία λήψης παροχής που συνδέεται με την αναμονή για συνταξιοδότηση ορίζεται το 55ο έτος. Το σχέδιο προβλέπει, επίσης, δυνατότητα πρόωρης ρευστοποίησης σε περίπτωση διακοπής της εργασίας, εφόσον έχει προηγηθεί τουλάχιστον δωδεκάμηνη συνεχόμενη και αποδεδειγμένη ανεργία.
Αυστηρότερο πλαίσιο για τις παροχές υγείας
Τα ΤΕΑ θα μπορούν να παρέχουν πρόσθετες παροχές ασθενείας μόνο εφόσον έχουν μεταφέρει πλήρως τον σχετικό κίνδυνο.
Αυτό μπορεί να γίνει είτε μέσω σύμβασης με ασφαλιστική ή αντασφαλιστική επιχείρηση για τη συνολική αντασφάλιση των παροχών είτε μέσω συμφωνίας σταθερής κατά κεφαλήν πληρωμής —capitation— με πάροχο υπηρεσιών υγείας, ο οποίος θα αναλαμβάνει το πλήρες κόστος.
Οι υφιστάμενοι φορείς θα έχουν χρονικό περιθώριο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 για να προσαρμόσουν τα καταστατικά και τις διαδικασίες λειτουργίας τους στις νέες απαιτήσεις.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να δημιουργήσει μία περισσότερο ενιαία και ανταγωνιστική αγορά επαγγελματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης, μέσα στην οποία ΤΕΑ και ασφαλιστικές επιχειρήσεις θα λειτουργούν με συγκρίσιμους κανόνες προστασίας, φορολόγησης και ενημέρωσης. Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την τελική μορφή των διατάξεων, την εποπτική εφαρμογή τους και την ικανότητα της αγοράς να αναπτύξει απλά, διαφανή και μακροπρόθεσμα βιώσιμα προγράμματα.
Αναδημοσιεύεται με την άδεια του insuranceforum.gr
